İstanbul
DOLAR17.9557
EURO18.2936
ALTIN1018.1

Toprak: Bütçedeki borç verme kalemi bir ayda yüzde 1033 arttı!

  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
  • Yorumlar
Toprak: Bütçedeki borç verme kalemi bir ayda yüzde 1033 arttı!
Abone ol
İstanbul Milletvekili ve CHP Genel Başkan Koordinatör Başdanışmanı Erdoğan Toprak, medya ile paylaştığı haftalık değerlendirme raporunda, bütçedeki borç verme kaleminin bir ayda yüzde 1033 arttığına dikkati çekti.

İşte, CHP Milletvekili Toprak'ın konuyla ilgili açıklamaları:

Mart ayında bütçe 69 milyar TL açık verdi. KKM hesapları için Hazine ve Merkez Bankası tarafından ödenen yaklaşık 25 milyar liralık kur farkı, bütçe açığını ve faiz giderlerini tetikledi.

Varlık Fonu bünyesindeki kuruluşlar da dahil olmak üzere ‘zarardaki kuruluşlara borç verme kalemi’ bir ayda yüzde 1033 arttı.

Tüm bunlar daha üçüncü ayda bütçenin iflasa gittiğini gösteriyor!

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı mart ayı ve ocak-mart dönemi bütçe gerçekleşmeleri, iki ayda adeta ‘taşıma suyla’ fazla verdirilen bütçede denizin bittiğini ve bütçe açığında yükselişe geçildiğini gösterdi.

Mart ayında 68 milyar 972 milyon TL tutarında aylık bütçe açığı verilirken, ocak ve şubat aylarında fazla verilmesi nedeniyle ocak-mart döneminde ilk çeyrek 30 milyar 809 milyon liralık fazla ile geçildi.

Şubat ayında 69 milyar 737 milyon TL aylık bütçe fazlasına karşılık mart ayında neredeyse buna yakın tutarda açık verilmesi, nisandan itibaren bütçe açığı dönemine geçildiğini, yılsonu için 2022 Bütçe Yasasında hedeflenen 278 milyar liralık açık tutarının ciddi ölçüde aşılacağını ortaya koyuyor.

Ocak ayında başta elektriğe yüzde 127, doğalgaza yüzde 25 oranında yapılan zamların yanı sıra alkollü içkilere ve sigaraya yapılan yüzde 47 oranındaki ÖTV artışı sayesinde bütçe fazlası verildikten sonra şubat ayında Merkez Bankası (MB) kârı ile ihtiyat akçesinden yapılan aktarımın öne çekilmesiyle bütçeye 50 milyar TL para ilave edilerek fazla verildi.

Bu aktarımlar bittiği gibi martta Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesabında parasını tutanların ilk üç aylık vadelerin bitimi sonrasında ortaya çıkan kur farkı ödemelerinin yaklaşık 25 milyar TL olarak hazineden yapılması 69 milyar liralık aylık bütçe açığını ortaya çıkartan en önemli etkenlerden birisi oldu.

KKM’ye geçiş sonrası ısrarla vurguladığım gibi hesabı olanlara aktarılan kur farkından kaynaklı hazineye milyarlarca liralık ödeme yükü bindi!

Bütçe harcamalarına mart ayında ‘Ekonomik/Mali Amaçlı Transferler’ başlığı eklendi.

Bu başlık altında ‘Mevduat ve Katılım Hesaplarının Kur artışından Korunmasına İlişkin Giderler’ adıyla yeni bir alt başlık açılmış. Bu alt başlık ile mart ayında KKM hesaplarının kur farkı ödemelerinden kaynaklı 11,7 milyar TL’lik bir yeni bir gider kaleminin oluştuğu görülüyor.

Bilindiği gibi KKM’de TL mevduattan KKM’ye geçen hesap sahiplerinin kur farkı hazine tarafından, döviz mevduatından KKM’ye geçiş yapanların kur farkı ise MB tarafından ödeniyor.

Daha ilk ayda KKM’den ötürü hazineye yaklaşık 12 milyar TL ilave bir yük geldiği anlaşılıyor. MB’nin ödediği tutar net olmamakla birlikte en az bu düzeyde veya biraz üzerinde ve toplam kur farkı ödemesinin 25 milyar lirayı bulduğunu öngörmek olanaklı.

İktidar her ne kadar kur farkının örtülü faiz olduğunu kabul etmese de geçen yıl mart ayında 14 milyar TL olan aylık faiz giderinin bu yılın mart ayında yüzde 89 oranında ve 12 milyar TL artışla 26 milyar TL’ye ulaşması, gerçekte KKM kur farkı ödemesinin mart ayında faiz giderini 12 milyar TL artırdığını apaçık ortaya koyuyor. İktidar bu örtülü-gizli faizi ‘Mevduat ve Katılım Hesaplarının Kur artışından Korunmasına İlişkin Giderler’ diye yeni bir gider kalemi icat ederek gizlemeye çalışıyor.

O zaman 11,7 milyar TL KKM kur farkı ödemesini martta 26 milyara yükselen faiz gideri kalemine ilave ettiğimizde marttaki tutar 37,7 milyara çıkıyor, faiz giderindeki artış da yüzde 89’dan yüzde 171’e fırlıyor.

Bir yandan hazinenin yükü artırılırken diğer yandan KKM hesap sahiplerinin elde ettiği faiz gelirinde yüzde 15’lik stopaj vergisinin sıfırlanması, KKM’ye geçen şirketlere stopaj muafiyetine ilave olarak Kurumlar Vergisi muafiyeti getirilmesi, bütçe gelirlerinde azalmaya neden oldu.

Döviz varlıklarını KKM’ye geçiren şirketlere sağlanan kurumlar vergisi istisnasının süresi mart sonunda dolduğu için TBMM’den geçirilen torba yasa ile muafiyet süresi haziran sonuna kadar üç ay daha uzatıldı ve Cumhurbaşkanına bu süreyi üçer ay daha uzatma yetkisi verildi. ✓ Böylece döviz varlıklarını KKM’de tutan tüzel kişi şirketler CB kararıyla üçer aylık uzatmalar sayesinde yılsonuna kadar vergi muafiyeti elde edebilecekler.

Önümüzdeki aylarda KKM’de vadeler doldukça hazineden yapılacak kur farkı ödemelerinin artması, stopaj ve kurumlar vergisi istisnalarıyla bütçe gelirlerinin azalması nedeniyle çok daha yüklü bütçe açıklarıyla karşılaşılacaktır.

Buna bazı gıda maddelerinde, hijyen malzemelerinde yürürlüğe konulan ancak fiyat artışları üzerinde neredeyse hiçbir etkisi görülmeyen KDV indirimlerini de eklediğimizde bütçe vergi gelirlerinin daha da gerilediğini, gelir-gider açığının katlanarak büyüdüğünü göreceğiz.

Geçen ay bütçe gelirleri 155 milyar 967 milyon TL olurken, bütçe giderleri geçen yılın mart ayına kıyasla yüzde 102,3 oranında artışla 224 milyar 939 milyon TL tutarında gerçekleşti ve aylık bütçe açığı 68,9 milyar lirayı buldu.

✓ Özellikle Varlık Fonu bünyesindeki başta ÇAYKUR, TÜRKŞEKER, BOTAŞ vb. kuruluşların olağanüstü zararları nedeniyle, mart ayında borç verme kalemi geçen yılın aynı aya göre yüzde 1033,3 oranında, cari transferler yüzde 85,7 oranında artmış!

Ocak-Mart döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre borç verme oranında yüzde 691, cari transferlerde yüzde 67,4 oranında artış gerçekleşmiş.

Borç verme kalemindeki tutarın ocak-mart döneminde 63 milyar 457 milyon TL olması ve bütçe yasasında bu kaleme ayrılan yıllık 61 milyar 599 milyon liralık ödeneğin daha yılın ilk üç ayında aşılması, bütçenin iflasını simgeliyor.

Bütçe yasasının TBMM’deki görüşmeleri sırasında özellikle eylül ayından itibaren siyasi baskıyla faiz indirimlerine başlanması ve sonrasında kurların 18 liraya, enflasyonun yüzde 30’un üzerine çıkmasıyla bütçe yasasının yürürlüğe girmeden boş bir belgeye dönüştüğünü, tüm hedeflerin, ödenek tutarlarının geçersiz hale geldiğini, süratle yeni bir bütçe yasası çıkarılması gerektiğini vurgulamıştım!

Anahtar Kelimeler:
  • 0
    SEVDİM
  • 0
    ALKIŞ
  • 0
    KOMİK
  • 0
    İNANILMAZ
  • 0
    ÜZGÜN
  • 0
    KIZGIN
Ekşioğlu: Cumhurbaşkanı aday adayıyımÖnceki Haber

Ekşioğlu: Cumhurbaşkanı aday adayıyım

Sezonun ilk rallisi Bodrum'daydıSonraki Haber

Sezonun ilk rallisi Bodrum'daydı

Yorum Yazın

Başka haber bulunmuyor!

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar